Introductie
Het mkb vormt de ruggengraat van de Britse economie: ruim 5,5 miljoen bedrijven zijn er goed voor meer dan de helft van alle werkgelegenheid in de private sector. Toch wijst nieuw onderzoek van Ravical, gebaseerd op een enquête onder 500 Britse ondernemers, directeuren, CFO's en financieel managers, op een structurele kloof: de bedrijven die de meeste behoefte hebben aan financiële begeleiding, krijgen die het minst.
De meeste mkb-bedrijven hebben geen financieel directeur, CFO, financial controller of senior financieel team. Bij het merendeel van de kleine en middelgrote bedrijven ligt de financiële strategie bij de ondernemer zelf — die vaak ook verantwoordelijk is voor operatie, sales, personeel en al het andere. Mkb'ers kunnen de financiële expertise die grotere bedrijven standaard in huis hebben niet betalen. De verwachting én noodzaak is dan ook dat de accountant dit gat opvult. In de praktijk blijkt dat lang niet altijd zo te zijn.
Naast het nijpende tekort aan financieel talent in de markt, is er sprake van een groeiende structurele mismatch. Voor de meeste mkb-bedrijven is de relatie met hun accountant te beperkt — meer transactioneel dan strategisch. Die rol wordt bovendien steeds vaker ingehaald door AI-tools, waar ondernemers naar grijpen zodra ze snel antwoord nodig hebben.
Negen op de tien (91%) mkb-bedrijven overwoog het afgelopen jaar over te stappen naar een ander accountantskantoor. 92% geeft aan bereid te zijn meer te betalen voor diensten die ze nu missen. Blijft dat aanbod uit, dan wendt 70% van de mkb'ers zich eerst tot AI voor financieel en fiscaal advies, zonder hun accountant te raadplegen. Slechts 1% gelooft dat er altijd een gekwalificeerde professional nodig blijft voor compliance — precies de dienst waar de meeste accountant-klantrelaties nu op steunen. Kantoren die nu schakelen en inspelen op de veranderende verwachtingen van het mkb, bouwen en behouden de relaties die AI nooit kan vervangen.
Hoofdstuk 1
De relatie tussen kmo en accountant vandaag
Op de vraag of ze de afgelopen 12 maanden hebben overwogen om van accountantskantoor te veranderen, antwoordde slechts 9% van de kmo's ontkennend. 54% geeft aan actief naar alternatieven te hebben gezocht en nog eens 37% heeft erover nagedacht zonder actie te ondernemen. Samen heeft negen op de tien (91%) kmo's een overstap dus op zijn minst overwogen.
Onderzoek toont aan dat een op de drie kmo's (33%) hun accountant omschrijft als een echte strategische partner die regelmatig met ideeën en inzichten komt. Maar de meerderheid (67%) ziet hiaten in de samenwerking: 25% vindt hun accountant redelijk betrokken en merkt op dat die af en toe kansen signaleert. De overige 42% valt in de twee zwakste categorieën: contact dat zich voornamelijk beperkt tot deadlines (19%), of een accountant die vooral compliance regelt met nauwelijks contact daarbuiten (23%).
Gevraagd naar de reden voor een mogelijke overstap, werden het vinden van een betere optie elders (24%), een beperkt dienstenaanbod (17%) en het ontgroeien van het kantoor (14%) het vaakst genoemd. Kosten — de factor waarvan kantoren meestal aannemen dat die de doorslag geeft — eindigde op de laatste plaats met slechts 9%. Kmo's zoeken geen goedkopere accountants; ze zoeken adviseurs die helpen hun bedrijf te sturen, niet enkel te rapporteren.
De overstapintentie is het hoogst bij bedrijven die 1 tot 2 jaar bij een kantoor zitten: 97% overwoog een overstap en 62% zocht al actief naar alternatieven. Maar loyaliteit groeit niet simpelweg met de tijd: zelfs van de klanten die al meer dan 10 jaar bij hetzelfde kantoor zitten, overwoog 69% te vertrekken en zocht 42% actief naar een alternatief.
Waar voor je geld en tevredenheid over de relatie blijken evenmin hetzelfde te zijn. Zes op de tien kmo's (60%) vinden dat hun accountant een goede prijs-kwaliteitverhouding biedt — op het eerste gezicht geruststellend. Maar gekoppeld aan de overstapintentie wordt het beeld complexer: klanten van solokantoren noemen hun accountant het vaakst 'waar voor je geld' (76%), maar overwegen tegelijkertijd het vaakst een overstap. Een kmo kan je kantoor dus betaalbaar vinden en zich toch tekortgedaan voelen.
Hoofdstuk 2
De samenwerking die kmo's en het mkb écht willen
Kmo's en het mkb vragen niet om iets radicaals. Ze willen proactief advies, snellere reacties en het hele jaar door heldere communicatie — niet alleen tijdens de btw-aangifte of jaarafsluiting. Gevraagd naar wat ze zouden veranderen aan hun accountant, kwamen ondernemers steeds terug op vier vaste thema's. Geen daarvan heeft te maken met vaktechnische kennis. Het draait allemaal om de relatie:
Proactieve communicatie doorheen het hele jaar — "Betere communicatie doorheen het hele jaar in plaats van enkel tijdens het belastingseizoen." (Senior Manager, financiële sector)
Snellere reactietijd — "Ik wil dat mijn accountant beter communiceert en sneller reageert, vooral bij financiële vragen of urgente zaken." (Ondernemer, productiesector)
Strategisch partnerschap, niet alleen rapporteren — "Ik vind dat ze actiever moeten meedenken over de toekomst, in plaats van alleen achteraf rapporteren wat er al is gebeurd." (Director, IT- & telecomsector)
Duidelijkere, eenvoudigere uitleg — "Het zou enorm helpen als ze vaker van zich laten horen en uitleggen wat de cijfers nu echt betekenen voor mijn zakelijke beslissingen." (Directeur, financiële sector)
Geen van deze thema's gaat over een gebrek aan capaciteit binnen je kantoor. Ze beschrijven een manier van samenwerken: aanwezig zijn, op het juiste moment de juiste inzichten delen en informatie direct toepasbaar maken.
Hoofdstuk 3
Mkb-bedrijven stappen over naar de concurrent
Bovenop de diensten die kmo's al afnemen van hun accountant, zoeken ze duidelijk naar adviesdiensten waar ze nu geen toegang toe hebben — en ze zijn bereid ervoor te betalen. 92% geeft aan graag extra te betalen als hun accountant deze diensten zou aanbieden. Bijna de helft van de respondenten krijgt momenteel geen standaarddiensten die ze wel waardevol vinden, waaronder prijs- en margeanalyses (46%), proactieve fiscale planning (45%), cashflowplanning en forecasting (45%), financierings- en kredietondersteuning (44%), groei- en investeringsbeslissingen (43%), toegang tot bredere expertise (43%) en periodieke evaluaties van de prestaties (42%).
Krijgen kmo's deze diensten wel, dan is dat lang niet altijd via hun eigen accountant. Voor proactieve fiscale planning ontvangt slechts 44% dit via het eigen kantoor. Bijna net zoveel respondenten (38%) schakelen hiervoor een andere dienstverlener in. Dit wijst erop dat ze elders aankloppen om het gat te dichten dat hun primaire adviseur laat vallen. Ditzelfde patroon zien we bij cashflowplanning (52% via een andere partij), prijsanalyses (41%) en groeibeslissingen (41%).
Kmo's die samenwerken met de top 50 accountantskantoren in het VK ontvangen adviesdiensten het vaakst van hun eigen kantoor (64%). Klanten van solisten stappen het vaakst naar een ander accountants- of belastingkantoor (42%). Kmo's die met kleinere kantoren werken, wijken het vaakst helemaal uit: 48% gebruikt een andere partij voor adviesdiensten.
Ook de duur van de samenwerking telt: kmo's die langer met hun accountant werken, nemen sneller diensten af bij het eigen kantoor. 59% van de klanten die 10+ jaar bij een kantoor zitten, neemt daar advies af, tegenover 43% bij een relatie van 3–5 jaar. Dit toont aan dat adviesrelaties over tijd hechter worden, maar ook dat het risico op uitstroom naar andere partijen in de beginjaren het grootst is.
Gevraagd naar de reden om voor een andere partij te kiezen, zijn de antwoorden helder: de accountant heeft de dienst nooit aangeboden of aangeraden (35%), de accountant regelt enkel compliance (35%), de andere partij is sneller of responsiever (33%) en een ervaren kwaliteitsverschil (32%). Dit betekent dat het adviestekort niet zozeer draait om capaciteit of expertise. In de meeste gevallen wijken kmo's uit omdat hun accountant simpelweg het aanbod niet verbreedt — niet omdat het kantoor het niet kán.
Wat zou dit veranderen? 38% van de kmo's noemt dezelfde snelheid en responsiviteit als de partijen die de dienst nu leveren. Direct daarnaast wil 37% vooraf exact weten wat ze krijgen en wat het kost. Een derde (34%) zoekt bewijs dat het werkt voor vergelijkbare bedrijven, en nog eens 33% stelt dat een toegewijde specialist in plaats van een generalist het verschil maakt.
Hierachter schuilt een duidelijke communicatiekloof. Bij proactieve fiscale planning gaat de helft van de kmo's die dit niet afnemen ervan uit dat hun kantoor het simpelweg niet aanbiedt — het is nooit gecheckt. Ditzelfde geldt voor groei- en investeringsbegeleiding (43% gaat hiervan uit zonder navraag) en cashflowforecasting (49% gaat hiervan uit zonder navraag). In de meeste gevallen is de expertise al in huis. Het gesprek ontbreekt alleen nog.
Waar kmo's en het mkb adviesdiensten inkopen
Onder kmo's en mkb-bedrijven die deze diensten momenteel afnemen – % per dienstverlener (meerdere antwoorden mogelijk)
Hoofdstuk 4
AI transformeert de relatie
Kmo's kijken niet alleen verder naar andere adviseurs, ze zetten ook technologie in om de steken te laten vallen die hun accountantskantoor laat liggen. Zeven op de tien kmo's (70%) handelen altijd of vaak op basis van financieel, fiscaal of zakelijk advies van een AI-tool zonder dit te checken bij hun accountant. Slechts 5% doet dit zelden of nooit. AI bij boekhoudkundige beslissingen is onder Britse kmo's geen niche meer — het wordt de standaard eerste stap.
Het AI-gebruik verschilt sterk per type kantoor. Kmo's die met zelfstandige accountants werken, handelen het vaakst direct naar AI-advies zonder verificatie (72%) — meer dan drie keer zo vaak als kmo's bij middelgrote kantoren (20%). Kmo's bij een top 50-kantoor doen dit juist het vaakst regelmatig (53%). In beide gevallen worden juist de kleinste en grootste kantoren het meest gepasseerd ten gunste van AI.
De duur van de klantrelatie laat een vergelijkbaar patroon zien: de groep van 1 tot 2 jaar handelt het vaakst direct naar AI-advies zonder check (49%, bijna het dubbele van het algemene gemiddelde van 29%). Nieuwere klanten — minder dan een jaar bij het kantoor — scoren samen zelfs 100% op 'altijd of vaak'. Aan de andere kant van het spectrum laten klanten die al meer dan 10 jaar bij een kantoor zitten de hoogste 'altijd of vaak'-score zien van alle gevestigde groepen (80%), maar zij geven ook het vaakst aan zelden of nooit op AI-advies te vertrouwen (11%). AI-afhankelijkheid neemt dus niet simpelweg af naarmate de relatie vordert: de groepen van 3–5 en 6–10 jaar tonen minder AI-afhankelijkheid (respectievelijk 68% en 71%), wat aangeeft dat het vertrouwen in de tussenjaren het sterkst is.
Verwachtingen veranderen snel: negen op de tien kmo's denken dat compliance binnen enkele jaren grotendeels door software of AI kan worden afgehandeld, en ruim een derde (35%) gelooft dat dit nu al kan. Slechts 1% gelooft dat er altijd een gekwalificeerde professional nodig zal zijn voor compliancetaken. Compliance vormt nu nog het fundament van de meeste klantrelaties — het is vaak waarom de klant aanklopt, betaalt en waarom je als accountant contact opneemt. Als kmo's geloven dat dit werk geautomatiseerd wordt, verandert de aard van de relatie al in hun hoofd, zelfs als dat in de praktijk nog niet zo is.
Het verlies van kennis vergroot dit risico. Vrijwel alle kmo's (94%) hebben te maken gehad met kennis- of continuïteitsverlies toen een belangrijke contactpersoon bij hun kantoor vertrok of wisselde — 47% gaf aan dat dit voor echte frictie zorgde, en slechts 5% vond dat het kantoor de overdracht goed aanpakte. Zodra kennis bij individuen zit in plaats van bij het kantoor, is de klantrelatie kwetsbaar bij elk vertrek.
Kmo's zijn verdeeld over de toekomst: 23% overweegt traditionele accountantskantoren volledig te verlaten, terwijl bijna evenveel ondernemers (22%) verwachten dat hun accountant juist belangrijker wordt als strategisch adviseur. Slechts 17% denkt dat de relatie grotendeels hetzelfde blijft. Het hangt er nu vanaf hoe beide kanten hierop inspelen.
Hoe kmo's en mkb'ers de relatie met hun accountantskantoor zien veranderen
Conclusie
De kloof is groot, maar niet blijvend
De belangrijkste conclusie uit dit onderzoek is duidelijk: het mkb wil helemaal niet weg bij zijn accountant. De meerderheid is zelfs bereid om meer te betalen voor extra advies. Maar ondernemers verwachten wel méér van je. Zonder eigen financiële afdeling kijken ze naar hun accountant om die rol te pakken: als strategisch klankbord en sparringpartner die klaarstaat wanneer het nodig is — niet alleen bij de jaarafsluiting.
Op dit moment ziet die relatie er heel anders uit. De samenwerking draait al jaren om compliance, communicatie is reactief en advies kijkt vooral achterom. Als ondernemers niet krijgen wat ze nodig hebben, zoeken ze alternatieven — bij andere kantoren of steeds vaker via AI.
Er moet iets veranderen. Het mkb wacht niet af: 91% overwoog het afgelopen jaar al over te stappen. Uitgerekend het compliancewerk, nu nog het fundament onder de meeste klantrelaties, is het werk waarvan ondernemers verwachten dat het verdwijnt.
Juist in dat gat tussen wat ondernemers krijgen en wat ze nodig hebben, ligt jouw kans als advieskantoor. De vraag naar proactief, strategisch advies is groot en structureel. Kantoren die dit structureel leveren, bouwen relaties op die AI nooit kan vervangen.
Over Ravical
Ravical is de agentic operating layer — AI-accountancysoftware — voor fullservice accountants- en belastingadvieskantoren. Het factureerbare uur heeft zijn limiet bereikt, en doordat AI professionals efficiënter maakt, blijven er minder uren over om te factureren. Ravicals workflowautomatisering voor de accountancy doorbreekt dat plafond: het platform signaleert omzetkansen in je hele cliëntenbestand, plant en voert het werk uit, en prijst het op basis van waarde — zodat kantoren hun omzet uit bestaande cliënten laten groeien zonder extra personeel.
Ravical is in 2025 opgericht door het team achter Silverfin (in 2023 verkocht aan Visma in diens grootste overname ooit). Het bedrijf heeft vestigingen in Londen en Gent, bedient meer dan 100 kantoren in heel Europa en wordt gesteund door Lakestar.
Vraag een demo aan
Voor veel Britse kmo's en mkb-bedrijven is AI inmiddels het eerste aanspreekpunt voor dagelijkse financiële en fiscale vragen. Onafhankelijk onderzoek van Ravical onder 500 Britse ondernemers laat zien wat deze verschuiving betekent voor accountantskantoren, en waarom snelheid en proactief vooruitkijken nu bepalend zijn voor de relatie die klanten zoeken.
