Voor dit onderzoek zijn 200 ondernemers, directeuren, CFO's en financieel managers in Nederland ondervraagd. Hoewel ze over het algemeen tevreden zijn over de dienstverlening van hun accountant, overwoog 31% het afgelopen jaar serieus om over te stappen.
Introductie
De accountancysector in Nederland is betrouwbaar, deskundig en diep geworteld in het Nederlandse bedrijfsleven. Vrijwel elk mkb-bedrijf werkt samen met een externe accountant of belastingadviseur, en voor de meesten is die relatie langdurig en naar tevredenheid.
Maar tevredenheid betekent niet dat het potentieel volledig wordt benut. Nieuw onderzoek van Ravical onder 200 mkb-beslissers in heel Nederland laat zien dat de sector zijn kerntaken goed uitvoert — terwijl de markt steeds vaker meer verwacht.
Bijna twee derde van de Nederlandse mkb'ers (64,2%) typeert de relatie met de accountant als reactief of transactioneel: de accountant regelt de compliance en schuift aan bij de jaarlijkse bespreking. Bij de zakelijke beslissingen daartussenin — zoals strategie, pricing, personeel en cashflow — ontbreekt de accountant meestal. Ondertussen wordt dat gat al opgevuld: ruim de helft van de Nederlandse mkb-bedrijven (57,5%) gebruikt inmiddels AI-tools voor financiële en strategische vragen.
De vraag naar adviesdiensten is er. Zeven op de tien mkb'ers (70,9%) willen meer uit de relatie halen: door aanzienlijk meer service voor hetzelfde tarief, of ze zijn bereid extra te betalen voor meerwaarde. Dit onderzoek stelt de vraag of de sector klaar is om aan die vraag te voldoen.
Hoofdstuk 1
De relatie zoals die nu is
De meeste Nederlandse mkb-bedrijven werken nauw samen met een externe accountant of belastingadviseur. Maar 'nauw' is relatief. Gevraagd naar de relatie geeft 39,7% aan dat hun accountant vooral compliance verzorgt, met verder weinig contact. Nog eens 22,9% zegt dat contact vooral plaatsvindt rond deadlines of problemen. Slechts 13,4% ziet de accountant als een echte sparringpartner die regelmatig proactief met ideeën en inzichten komt.
Alles bij elkaar zit bijna twee derde van het Nederlandse mkb (64,2%) in een relatie die vooral reactief en transactioneel is.
Kijken we naar proactief contact, dan zegt 47,5% van de respondenten dat hun accountant vaker dan eens per jaar uit eigen beweging advies of inzichten deelt. Bij 40,2% gebeurt dit echter maar ongeveer één keer per jaar, en voor 9,5% is het nog zeldzamer of zelfs nooit.
Het inzicht in de business oogt geruststellender: 86,6% geeft aan dat de accountant hun bedrijf begrijpt, waarvan 31,3% grondig. Slechts 13,4% vindt dat de accountant weinig verder kijkt dan de financiële cijfers. Het probleem zit niet in het begrip, maar in hoe vaak dat begrip leidt tot proactief contact.
Hoofdstuk 2
Het advies ontbreekt waar het er het meest toe doet
Vraag Nederlandse mkb-bedrijven waar ze afgelopen jaar geen waardevolle input kregen van hun accountant, en het resultaat is opvallend. Bedrijfsstrategie staat bovenaan: 35,8% geeft aan dat hun accountant nauwelijks tot niet betrokken was bij de algemene bedrijfsstrategie of planning. Meer dan drie op de tien kregen geen input bij personeelsbeslissingen met financiële gevolgen (30,2%), fiscale planning buiten de jaarlijkse aangifte om (30,2%) of beslissingen over prijsstelling en marges (29,6%).
Slechts 11,7% geeft aan dat hun accountant betrokken was bij alle belangrijke zakelijke beslissingen.
Dit wijst niet per se op ontevredenheid. Het toont vooral de kloof tussen wat de samenwerking nu oplevert en wat eruit te halen valt. Gevraagd naar de meest waardevolle extra dienst die ze van hun accountant willen, noemt twee derde van het Nederlandse mkb (64,8%) een dienst die ze nu nog niet afnemen. De antwoorden laten één duidelijke wens zien: meer betrokkenheid buiten de standaardaangiftes om. De meest gehoorde verzoeken: regelmatige check-ins over bedrijfsresultaten en wat de cijfers écht betekenen (15,6%), duidelijkere uitleg over complexe financiële of fiscale kwesties (14,0%) en proactievere fiscale planning en financieel advies door het jaar heen (10,6%).
Hoofdstuk 3
Iets anders dekt dit al af
Zit je als accountant niet aan tafel, dan neemt iets anders die plek in. Voor steeds meer Nederlandse kmo's en mkb-bedrijven is dat AI.
Meer dan de helft van de respondenten (57,5%) geeft aan AI-tools te gebruiken voor financiële of zakelijke vraagstukken, en 26,3% doet dit regelmatig. Een duidelijk signaal van hoe snel artificial intelligence bij financiële beslissingen de norm wordt voor ondernemers — of je accountantskantoor nu betrokken is bij dat gesprek of niet. Van deze AI-gebruikers zet 35,9% AI specifiek in voor fiscale planning of financiële vragen, bijna een derde (33,0%) gebruikt het ter voorbereiding op financierings- of kredietaanvragen, en 29,1% voor personeels- en reorganisatiebeslissingen met financiële gevolgen.
Bijna één op de vijf AI-gebruikers (18,4%) zet AI in om het advies van de accountant te controleren of te verifiëren. Een opvallend cijfer: voor een aanzienlijk deel van de ondernemers die AI inzetten, is de technologie geen aanvulling op de relatie met de accountant — het fungeert als kwaliteitscontrole.
AI is bovendien niet het enige alternatief. Twee op de vijf respondenten (39,7%) kloppen aan bij hun bank of financieringspartner voor financieel of strategisch advies. Ook peer-netwerken (22,9%), online bronnen (21,2%) en brancheorganisaties (21,2%) worden volop geraadpleegd. Slechts 17,9% geeft aan uitsluitend op hun accountant te vertrouwen voor dit soort advies — de rest heeft een mix van informele adviseurs, digitale tools en institutionele partners gecreëerd om de leegte op te vullen.
Hoofdstuk 4
Geduld kent zijn grenzen
Tegen de achtergrond van een grotendeels transactionele relatie verdienen de loyaliteitscijfers de aandacht. Meer dan zes op de tien Nederlandse mkb'ers (60,3%) dachten er het afgelopen jaar weleens over na om over te stappen naar een andere accountant. Van deze groep overwoog 38,5% dit serieus — door daadwerkelijk over te stappen of dit concreet te onderzoeken.
Dit wijst niet direct op massale onvrede. Wel laat het zien dat de status quo niet vanzelfsprekend standhoudt: tevredenheidsscores verhullen mogelijk een kwetsbaardere relatie dan ze op het eerste gezicht doen vermoeden. Over de vraag of compliancewerk vervangen kan worden door software of AI, is de sector realistisch: 55,9% acht dit binnen afzienbare tijd waarschijnlijk, waarvan 15,1% aangeeft dat dit nu al mogelijk is.
Op dit moment beoordeelt 55,9% de prijs-kwaliteitverhouding van het compliancewerk van hun accountant als 'goed' en 12,3% als 'uitstekend' — op het eerste gezicht geruststellende cijfers. Toch noemt 18,4% dit slechts acceptabel en vindt 8,4% de prijs-kwaliteitverhouding ondermaats. Naarmate het beeld groeit dat software compliance kan overnemen, neemt die prijsdruk waarschijnlijk verder toe.
Kijkend naar de toekomst verwacht 43% van de mkb'ers dat de relatie grotendeels hetzelfde blijft. Maar 19,6% ziet de rol van de accountant krimpen door de opmars van AI en digitale tools, en 8,4% verwacht meer financiële taken zelfstandig op te pakken. Slechts 14,5% verwacht dat hun accountant belangrijker wordt als trusted advisor.
Tegelijkertijd is de marktvraag naar proactief advies aanzienlijk: een derde van het mkb (33,5%) wil hetzelfde tarief blijven betalen, maar verwacht aanzienlijk meer service. Nog eens 37,4% is bereid meer te betalen — 27,9% tot 20% meer, en 9,5% zelfs meer dan 20%. Gecombineerd verwacht 70,9% meer waarde uit de relatie te halen, hetzij via een hoger tarief, hetzij via meer service voor dezelfde prijs. Slechts 14,0% geeft aan onder geen enkele voorwaarde meer te willen betalen, ongeacht het serviceniveau.
Conclusie
De tijd begint te dringen
Hoewel dit rapport misschien alarmerend klinkt, verkeert de accountancy in Nederland niet direct in een crisis. De meeste Nederlandse mkb'ers voelen zich redelijk begrepen, zijn over het algemeen tevreden over de waarde van compliance-diensten en zeggen hun contract niet morgen al op.
Toch legt dit rapport iets subtielers bloot dat op termijn veel grotere gevolgen heeft. De rol van de accountant wordt van buitenaf geruisloos ingeperkt. AI-tools beantwoorden de vragen die vroeger bewaard werden voor het jaarlijkse adviesgesprek. Banken claimen het gesprek over financiële planning. Ondernemersnetwerken vervangen de vertrouwde adviseur bij strategische beslissingen. En nu vier op de tien mkb'ers het afgelopen jaar serieus hebben overwogen om over te stappen, staat de relatie duidelijk minder stevig dan het kantoor zelf misschien denkt.
De kantoren die het meest te winnen hebben, wachten niet af tot de klant vraagt om advies. De 64,8% van de mkb'ers die aangeeft meer van hun accountant te willen, stapt niet vandaag of morgen over. Maar ze staan wél open voor een ander type samenwerking: proactief, afgestemd op hun bedrijf, in plaats van de traditionele compliance-kalender.
De markt vraagt overduidelijk om advies: 70,9% van het mkb verwacht meer waarde, tegen dezelfde prijs of juist tegen een meerprijs. De klant is aan zet geweest. De kantoren die nu afstand nemen van de traditionele compliance-kalender, bepalen de standaard voor de toekomst.
Over Ravical
Ravical is een agentic AI-platform — AI-boekhoudsoftware speciaal ontwikkeld voor accountants- en belastingadvieskantoren die zowel compliance- als adviesdiensten leveren. De sector verschuift naar advies als belangrijkste groeimotor, maar de meeste kantoren draaien nog op infrastructuur die is gebouwd voor compliance. Die kloof zorgt voor aanzienlijke druk op je medewerkers.
Ravicals accounting workflow automation integreert AI-agents rechtstreeks in je bestaande kantoorsystemen. Ze monitoren klantcommunicatie en financiële data om advieskansen te signaleren en het voorbereidende werk te doen voordat een adviseur in actie moet komen. Partners en managers behouden altijd de controle, met volledig inzicht in wat de agents doen en waarom.
Het resultaat: advieswerk verloopt sneller, je benut meer kansen en het werk dat menselijk inzicht vereist, krijgt de tijd en aandacht die het verdient.
De helft van de Britse accountantskantoren noemt niet tijd, maar hun eigen team de grootste drempel voor adviesgroei: ingericht op compliance, niet op advies. Nieuw onderzoek onder 500 senior beslissers laat zien waarom extra capaciteit een vaardigheidsprobleem niet oplost.
