Impact van AI op Britse accountancyklanten

Inleiding

Kmo's vormen de ruggengraat van de Britse economie: meer dan 5,5 miljoen bedrijven zijn goed voor ruim de helft van de werkgelegenheid in de private sector. Toch wijst nieuw onderzoek van Ravical, gebaseerd op een bevraging van 500 Britse ondernemers, bestuurders, CFO's en financieel managers, op een structurele kloof: de bedrijven die de meeste nood hebben aan financieel advies, krijgen er het minst van.

De meeste kmo's hebben geen financieel directeur, CFO, controller of compleet financieel team. Voor het gros van de kleine en middelgrote ondernemingen ligt de financiële strategie bij de ondernemer zelf — die vaak ook instaat voor operations, verkoop, personeel en de rest van de bedrijfsvoering. Kmo's hebben niet het budget om de financiële expertise in huis te halen die grotere bedrijven standaard hebben. De verwachting en de behoefte is dan ook dat de accountant dat gat dicht. In de praktijk blijkt dat lang niet altijd het geval.

Naast het pure tekort aan accountancy-talent in de markt is er een groeiende structurele mismatch. Voor de meeste kmo's is de relatie met hun accountant te beperkt voor wat ze werkelijk nodig hebben — vaker transactioneel dan strategisch. Die leegte wordt in toenemende mate opgevuld door AI-tools, waar ondernemers naar grijpen wanneer ze snel antwoorden nodig hebben.

Negen op de tien kmo's (91%) hebben het afgelopen jaar overwogen om van kantoor te veranderen. 92% bevestigt dat ze bereid zijn meer te betalen voor diensten die ze nodig hebben, maar momenteel niet krijgen. Omdat die diensten uitblijven, wendt zeven op de tien kmo's (70%) zich eerst tot AI voor financieel en fiscaal advies, zonder hun accountant te raadplegen. Slechts 1% gelooft dat er altijd een accountant nodig zal zijn voor compliancawerk — precies de dienst waarop de meeste klantrelaties vandaag steunen. De kantoren die nu schakelen en inspelen op de veranderende verwachtingen, bouwen relaties op die AI niet kan vervangen.

Hoofdstuk 1

De relatie tussen kmo en accountant vandaag

Op de vraag of ze de afgelopen twaalf maanden hebben overwogen om over te stappen naar een ander kantoor, antwoordde slechts 9% van de kmo's ontkennend. 54% geeft aan actief alternatieven te hebben onderzocht, en nog eens 37% heeft erover nagedacht zonder direct actie te ondernemen. Samen heeft negen op de tien kmo's (91%) een overstap op zijn minst overwogen.

Uit het onderzoek blijkt dat één op de drie kmo's (33%) de accountant omschrijft als een volwaardige sparringpartner die regelmatig met ideeën en inzichten komt. De meerderheid — 67% — ziet echter duidelijke tekortkomingen in de samenwerking: 25% vindt de accountant redelijk betrokken en merkt op dat er af en toe kansen worden gesignaleerd. De overige 42% valt in de twee zwakste categorieën: contact dat zich beperkt tot deadlines (19%), of een accountant die vrijwel uitsluitend compliance verzorgt met nauwelijks contact daarbuiten (23%).

Gevraagd naar de redenen voor een mogelijke overstap, werden het vinden van een betere optie elders (24%), een beperkt dienstenaanbod (17%) en het ontgroeien van het kantoor (14%) het vaakst genoemd. Prijs — de factor waarvan kantoren vaak aannemen dat deze de doorslag geeft — eindigde op de laatste plaats met slechts 9%. Kmo's zoeken geen goedkopere accountants; ze zoeken adviseurs die hen helpen hun bedrijf te sturen, niet enkel achteraf te rapporteren.

De wens om over te stappen is het grootst bij bedrijven die 1 tot 2 jaar klant zijn bij een kantoor: 97% overwoog het en 62% zocht actief naar alternatieven. Maar loyaliteit groeit niet automatisch met de tijd: zelfs van de kmo's die al meer dan 10 jaar bij hetzelfde kantoor zitten, overwoog 69% een overstap en zocht 42% actief verder.

Waar voor je geld en tevredenheid over de relatie blijken evenmin synoniem. Zes op de tien kmo's (60%) vinden de prijs-kwaliteitverhouding van hun accountant goed — op het eerste gezicht geruststellend. Maar gekoppeld aan de overstapintentie wordt het beeld complexer: cliënten van solokantoren noemen hun accountant het vaakst een goede investering (76%), maar overwegen tegelijkertijd het vaakst te vertrekken. Een kmo kan je tarieven dus schappelijk vinden en zich toch tekortgedaan voelen.

Hoofdstuk 2

Wat kmo's écht verwachten

Kmo's vragen niets onmogelijks. Ze willen proactief advies, snellere reacties en het hele jaar door duidelijke communicatie — niet enkel rond de jaarafsluiting en belastingaangiftes. Gevraagd naar wat ze zouden veranderen aan hun accountant, kwamen steevast vier thema's naar voren. Geen daarvan heeft te maken met vaktechnische kennis; het draait puur om de dynamiek van de relatie:

Proactieve communicatie doorheen het jaar — “Betere communicatie doorheen het jaar in plaats van enkel tijdens de fiscale piekperiodes.” (Senior Manager, financiële sector)

Kortere responstijden — “Ik wil dat mijn accountant beter communiceert en sneller reageert, zeker bij dringende zaken of financiële vragen.” (Ondernemer, productiesector)

Strategisch partnerschap in plaats van enkel rapportage — “Ik vind dat ze meer moeten meedenken over de toekomst in plaats van alleen terug te blikken op wat er al gebeurd is.” (Bestuurder, IT & telecom)

Heldere, begrijpelijke toelichting — “Het zou enorm helpen als ze vaker van zich laten horen en uitleggen wat de cijfers concreet betekenen voor mijn zakelijke beslissingen.” (Bestuurder, financiële sector)

Geen van deze punten wijst op een gebrek aan expertise binnen het kantoor. Het gaat om de manier van samenwerken: aanwezig zijn, op het juiste moment de vinger op de zere plek leggen en informatie direct toepasbaar maken.

Hoofdstuk 3

Kmo's wijken uit naar andere partijen

Naast de reguliere dienstverlening is er een duidelijke vraag naar adviesdiensten die kmo's nu missen — en ze zijn bereid daarvoor te betalen. 92% geeft aan graag extra te betalen voor deze diensten als hun accountant ze zou aanbieden. Bijna de helft van de respondenten krijgt momenteel geen waardevolle diensten zoals prijs- en margeanalyses (46%), proactieve fiscale planning (45%), cashflowplanning en -forecasting (45%), begeleiding bij financieringen en krediet (44%), ondersteuning bij groei- en investeringsbeslissingen (43%), toegang tot bredere expertise (43%) en periodieke evaluaties van de bedrijfsresultaten (42%).

Krijgen kmo's deze diensten wel, dan is dat lang niet altijd via hun eigen accountant. Voor proactieve belastingplanning klopt slechts 44% aan bij het eigen kantoor — bijna net zoveel kmo's (38%) halen dit bij een compleet andere partij. Dat toont aan dat ze elders zoeken om het gat te dichten dat hun primaire adviseur laat vallen. Ditzelfde patroon zien we bij cashflowplanning (52% via een andere partij), prijsanalyses (41%) en investeringsbeslissingen (41%).

Kmo's die samenwerken met de top 50 accountancykantoren in het VK nemen adviesdiensten het vaakst af bij hun eigen kantoor (64%). Cliënten van solokantoren schakelen juist het vaakst een ander kantoor of belastingadviseur in (42%). Bedrijven die met kleinere kantoren werken, wijken het meest uit naar derden: 48% haalt advies elders.

Ook de duur van de samenwerking speelt mee: kmo's die langer bij een accountant zitten, nemen vaker advies bij hen af. 59% van de cliënten met een relatie van 10+ jaar koopt adviesdiensten in bij het eigen kantoor, tegenover 43% in de periode van 3 tot 5 jaar. Dat toont aan dat adviesrelaties over de tijd verdiepen, maar ook dat het risico op weglekken naar derden in de eerste jaren het grootst is.

Gevraagd naar de reden om een externe partij in te schakelen, zijn de antwoorden glashelder: de eigen accountant heeft de dienst nooit aangeboden of aangeraden (35%), de accountant verzorgt alleen de compliance (35%), de andere partij reageert sneller (33%), of er is een ervaren kwaliteitsverschil (32%). Dit bewijst dat het adviesdeficit zelden te wijten is aan een gebrek aan capaciteit. Kmo's wijken uit omdat hun accountant het aanbod simpelweg niet neerlegt — niet omdat het kantoor het niet zou kunnen.

Wat kan dit tij keren? 38% van de kmo's stelt: dezelfde snelheid en reactietijd bieden als andere dienstverleners. Vlak daarnaast wil 37% vooraf exact weten wat ze krijgen en wat het kost. Een derde (34%) zoekt bewijs dat de aanpak werkt voor vergelijkbare bedrijven, en 33% geeft aan dat een toegewijde specialist in plaats van een generalist de doorslag geeft.

Onder dit alles schuilt een duidelijk communicatieprobleem. Van de kmo's die geen proactieve fiscale planning van hun kantoor krijgen, neemt de helft simpelweg aan dat het kantoor het niet aanbiedt — het is simpelweg nooit besproken. Hetzelfde geldt voor ondersteuning bij groei en investeringen (43% neemt dit aan zonder te checken) en cashflowforecasting (49%). De capaciteit is er in veel gevallen al. Het gesprek erover ontbreekt.

Hoofdstuk 4

AI verandert de dynamiek

Onder kmo's die de betreffende dienst afnemen – % per aanbieder (meerdere antwoorden mogelijk)

Kmo's kijken niet alleen naar andere adviseurs; ze zetten ook technologie in om de leemtes van hun kantoor op te vullen. Zeven op de tien kmo's (70%) handelen altijd of vaak naar financieel, fiscaal of zakelijk advies uit een AI-tool zonder hun accountant te raadplegen. Slechts 5% doet dat zelden of nooit. Het inzetten van artificiële intelligentie voor financiële beslissingen is onder Britse kmo's geen niche meer — het wordt de standaard eerste stap.

Het gebruik van AI verschilt sterk per kantoortype. Kmo's bij solokantoren varen het vaakst blind op AI-advies zonder verificatie (72%) — meer dan drie keer zo vaak als cliënten van middelgrote kantoren (20%). Kmo's bij top 50-kantoren doen dit opvallend vaak geregeld (53%). Zowel bij de kleinste als de grootste kantoren wordt de adviseur dus routineus gepasseerd ten gunste van AI.

De duur van de relatie laat een vergelijkbaar patroon zien: de groep die 1 tot 2 jaar klant is, vaart het vaakst volledig op AI-advies zonder verificatie (49%, bijna het dubbele van het algehele gemiddelde van 29%). Bij nieuwe cliënten — korter dan een jaar aan boord — grijpt zelfs 100% altijd of vaak naar AI. Aan de andere kant vertonen cliënten die al meer dan 10 jaar bij een kantoor zitten het hoogste percentage 'altijd of vaak' van alle gevestigde groepen (80%), maar zij geven ook het vaakst aan AI-advies zelden of nooit op te volgen (11%). De afhankelijkheid van AI neemt niet simpelweg af naarmate de relatie vordert: de groepen van 3–5 en 6–10 jaar tonen minder AI-afhankelijkheid (respectievelijk 68% en 71%), wat aangeeft dat het vertrouwen in die tussenjaren het sterkst is.

De verwachtingen verschuiven razendsnel: negen op de tien kmo's verwachten dat compliancewerk binnen enkele jaren grotendeels door software of AI kan worden overgenomen. Ruim een derde (35%) gelooft dat dit vandaag al kan. Slechts 1% denkt dat er altijd een professional nodig blijft om compliance af te handelen. Compliance vormt momenteel het fundament van de meeste klantrelaties — het is de reden waarom de klant binnenkomt, betaalt en waarom het kantoor contact opneemt. Zodra kmo's overtuigd zijn dat dit werk geautomatiseerd wordt, kantelt de perceptie van de relatie, zelfs als de praktijk nu nog achterblijft.

Kennisbehoud vergroot het risico. Vrijwel alle kmo's (94%) hebben te maken gehad met verlies van kennis of continuïteit wanneer een vast aanspreekpunt bij hun kantoor vertrok of wisselde. 47% ervaarde dit als een serieuze verstoring, en slechts 5% vond dat het kantoor de overgang soepel oploste. Zodra kennis bij individuen zit en niet verankerd is in het kantoor, staat de relatie bij elk personeelsverloop onder druk.

Ondernemers zijn verdeeld over de toekomst: 23% overweegt traditionele accountancykantoren volledig de rug toe te keren, terwijl een bijna even grote groep (22%) verwacht dat hun accountant juist belangrijker wordt als strategisch klankbord. Slechts 17% verwacht dat de relatie min of meer onveranderd blijft. Het komt er nu op aan hoe beide kanten handelen.

Hoe kmo's verwachten dat de relatie met hun kantoor zal veranderen

De kloof is diep, maar niet definitief

Conclusie

De kloof is diep, maar niet definitief

De belangrijkste conclusie uit dit onderzoek is dat kmo's niet per se wég willen bij hun accountant — de meerderheid betaalt juist graag meer voor aanvullend advies. Ze verlangen simpelweg meer initiatief. Britse kmo's moeten het vaak stellen zonder interne financiële afdeling en verwachten dat hun accountant die rol pakt: een strategisch klankbord en een vraagbaak die beschikbaar is op het moment dat het telt, niet alleen bij de jaarafsluiting.

Op dit moment dient de relatie een heel ander doel. Jarenlang lag de focus puur op compliance, met reactieve communicatie en advies dat vooral achteromkijkt. Kan een kmo die ondersteuning niet bij de eigen accountant vinden, dan kijkt men verder — naar andere partijen of, in toenemende mate, naar AI.

Er moet iets veranderen. Kmo's zetten de eerste stappen al: 91% overwoog het afgelopen jaar over te stappen. Het compliancewerk dat nu nog het zwaartepunt van de meeste klantrelaties vormt, is precies het werk waarvan ondernemers verwachten dat het verdwijnt.

Maar de kloof tussen wat kmo's krijgen en wat ze zoeken, biedt accountancykantoren juist een enorme kans. De vraag naar proactieve, strategische sturing is evident en structureel. De kantoren die dit structureel leveren, bouwen relaties op die AI niet kan vervangen.

Over Ravical

Ravical is het agentic operating layer — AI-accountancysoftware — voor fullservice accountants- en belastingadvieskantoren. Het factureerbare uurtarief botst op een plafond; naarmate AI professionals efficiënter maakt, blijven er minder uren over om te factureren. De accounting workflow automation van Ravical doorbreekt dit model: het platform signaleert omzetkansen binnen je hele cliëntenportefeuille, plant en voert het werk uit, en koppelt de prijsstelling aan de uitkomst. Zo schaal je als kantoor je omzet uit bestaande cliënten op, zonder extra personeel.

Ravical is in 2025 opgericht door het team achter Silverfin (in 2023 overgenomen door Visma in diens grootste overname ooit). Het bedrijf opereert vanuit Londen en Gent, bedient meer dan 100 kantoren door heel Europa en wordt ondersteund door Lakestar.